Mniej śmieci, więcej pamięci. Jeden znicz naprawdę wystarczy

Tysiące ton odpadów. Tylko po co?

Polska należy do europejskich liderów w zakupach zniczy. Według szacunków branżowych Polacy kupują ich około 300 milionów rocznie! To ogromna liczba, za którą kryją się nie tylko wydatki, ale również zużycie surowców i powstające odpady.

Według szacunków Stowarzyszenia „Polski Recykling” z 2023 roku na polskich cmentarzach powstaje rocznie około 100 - 120 tysięcy ton odpadów, a w okresie Wszystkich Świętych na jeden grób może przypadać nawet 3 - 9 kilogramów odpadów. Choć są to dane szacunkowe, pokazują skalę problemu.

Wypalone znicze, plastikowe dekoracje, sztuczne kwiaty i zużyte wkłady - wiele z tych przedmiotów trafia do kosza po zaledwie kilku dniach. Tymczasem ich produkcja wymaga surowców i energii, a późniejsze zagospodarowanie generuje kolejne koszty i obciążenia dla środowiska.

Jeden znicz też jest symbolem pamięci

Liczba zapalonych zniczy nie jest miarą naszej miłości ani pamięci o zmarłych. Warto więc zastanowić się, czy zamiast kolejnych zakupów nie wybrać kilku prostych, bardziej przyjaznych środowisku rozwiązań:

• Jeden trwały znicz zamiast kilku jednorazowych - najlepiej z wymiennym wkładem.

• Naturalne dekoracje zamiast plastikowych wiązanek - żywe kwiaty czy stroiki wykonane z naturalnych materiałów.

• Ponowne wykorzystanie - sprawne osłony zniczy i dekoracje mogą służyć przez kolejne lata.

• Zniczodzielnie - jeśli funkcjonują na danym cmentarzu, warto z nich korzystać, pozostawiając nieuszkodzone znicze lub wykorzystując te pozostawione przez innych.

Nie chodzi o rezygnację z tradycji, lecz o bardziej świadome wybory. 

Porządki na cmentarzu? Segreguj z głową!

Przed listopadowymi świętami porządkujemy groby bliskich, usuwając stare dekoracje, wypalone znicze i zwiędłe kwiaty. Odpady powstające podczas takich prac należy pozostawiać w miejscach wyznaczonych przez zarządcę cmentarza. Nie na każdej nekropolii dostępne są jednak osobne pojemniki do segregacji poszczególnych frakcji.

Zdarza się również, szczególnie na mniejszych cmentarzach, że zarządcy proszą odwiedzających o zabieranie odpadów ze sobą. Jeśli więc wracamy z nimi do domu, pamiętajmy, aby prawidłowo posegregować je do przydomowych pojemników, zgodnie z zasadami obowiązującymi na terenie Związku Międzygminnego „Czysty Region”.

Co gdzie wyrzucić?

• Odpady zmieszane - wypalone znicze (szklane, plastikowe, ceramiczne), tradycyjne wkłady parafinowe i olejowe, sztuczne kwiaty i wiązanki oraz ziemia z doniczek.

• Żółty pojemnik (metale i tworzywa sztuczne) - opróżnione plastikowe doniczki, metalowe i plastikowe pokrywki (kapturki) ze zniczy, podstawki plastikowe ze zniczy, folie ozdobne, celofan.

• Brązowy pojemnik (BIO) - żywe kwiaty, liście i naturalne pozostałości roślinne, bez ziemi, folii, drutów i innych dodatków.

Uwaga! Elektroniczny znicz to elektroodpad!

Coraz częściej na grobach pojawiają się znicze LED, lampki solarne i elektryczne wkłady imitujące płomień. Choć mogą służyć przez długi czas, po zużyciu stają się elektroodpadami.

Znicze elektroniczne, lampki solarne i elektryczne wkłady do zniczy nie mogą trafiać do odpadów zmieszanych ani do żółtego pojemnika!

Jeśli na cmentarzu nie ma specjalnego pojemnika na elektroodpady, należy przekazać je do jednego z dostępnych punktów zbierania. Na terenie Związku funkcjonują:

• Międzygminne Punkty Zbiórki Elektroodpadów (MPZE) - specjalne szafy przeznaczone do zbierania drobnych elektroodpadów: sprawdź lokalizacje MPZE;

• Czerwone kontenery na elektroodpady - sprawdź lokalizacje;

• PSZOK lub MPSZOK - zgodnie z zasadami przyjmowania odpadów w danym punkcie;

• punktów zbierania elektroodpadów w sklepach - jeśli przyjmują dany rodzaj urządzeń.

A co z bateriami? Jeśli można je bezpiecznie wyjąć ze znicza lub wkładu, należy oddać je osobno do pojemników na zużyte baterie, np. w sklepach lub innych wyznaczonych punktach. Sam znicz, nawet po wyjęciu baterii, nadal pozostaje elektroodpadem. Jeśli bateria jest wbudowana, oddajemy całe urządzenie do punktu zbierania elektroodpadów.

Pamiętaj! Zużyte znicze elektroniczne, elektryczne wkłady do zniczy i baterie nie mogą trafiać do zwykłych koszy na odpady - ani na cmentarzu, ani w domu! Należy przekazywać je do odpowiednich punktów zbiórki.

Pamięć nie potrzebuje plastiku

Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny to przede wszystkim czas wspomnień i bliskości z tymi, których już z nami nie ma. Czasem więcej znaczy chwila ciszy, modlitwa czy uporządkowanie grobu niż kolejna dekoracja. Ograniczanie odpadów nie oznacza rezygnacji z tradycji. To sposób, by pamiętając o bliskich, zadbać również o środowisko. Niech po naszej wizycie na cmentarzu pozostanie przede wszystkim światło pamięci, a nie góra odpadów.

Artykuł powstał w ramach projektu „Nie wyrzucaj - wykorzystaj, segreguj - nie mieszaj”.

Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Opolu.

Materiał partnera